شهر سنگی ” اوپلیس سیخه “

 

شهر سنگی قدیمی و باستانی ” اوپلیس سیخه ” یکی از 3 مجموعه سنگی گرجستان میباشد که در 10 کیلومتری  شرق شهر گوری زادگاه استالین در ساحل سنگی بجا مانده از رودخانه  “متکوری” ( کورا به انگلیسی ) واقع شده است که شامل بناهای متعدد مربوط به اوایل عصر آهن و اواخر قرون وسطی میباشد و به سبب وجود ترکیب منحصر بفردی از سبکهای متعدد در برش سنگ معمول در مناطق آناتولی و ایران و همچنین وجود معماری پاگان و مسیحی قابل توجه است.

باستانشناسان این شهر را از قدیمیترین خاستگاههای زندگی شهری در گرجستان میدانند. این شهر از لحاظ استراتژیک در قلب پادشاهی کارتلی ( پادشاهی گرجی در قدیم) واقع است و به عنوان مرکز سیاسی و مذهبی اصلی کشور در آن زمان مورد توجه بود.مورخین قرون وسطی گرجستان بدلیل قدمت و اهمیت شهر تاسیس انرا به اوپلس”uplos”  افسانه ای فرزند متسخلس ” mtskhetos ” نوه کارتلس ” Kartlos ”  نسبت میدهند.
با مسیحی نمودن کارتلی در اوایل قرن چهارم اهمیت این شهر کاهش یافت و جایگاهش را در میان مراکز جدید مسیحیت یعنی مسختا و تفلیس از دست داد.اما دوباره در مدت غلبه مسلمانان بر تفلیس در قرون 8 ام و 9ام این شهر دوباره جایگاهش را به عنوان دژاصلی گرجستان بازیافت. حمله مغولها در قرن 14ام غروب نهایی شهر را در پی داشت و شهر خالی از سکنه گردید و تنها به عنوان پناهگاه موقت در زمان حملات مورد استفاده قرار میگرفت.
مجموعه اوپلیس سیخه را میتوان به 3 بخش شمالی ، جنوبی و مرکزی تقسیم کرد که مساحتی در حدود 8 هکتار را در بر میگیرد.بخش میانی بزرگترین بخش میباشد و شامل مجموعه ای از ساختمانهای سنگی بوده و از طریق تونل و معبر سنگی باریکی به بخش جنوبی متصل میگردد. کوچه ای باریک و پلکانها خیابان اصلی را به سوی ساختمانهای متفاوت بسط میدهد.اکثر غارها عاری از هرگونه تزیین و دکوراسیون میباشند.گرچه بعضی از ساختمانهای بزرگتر دارای راهروهای صندوقی سقفهای طاقدار و کنده کاری های سنگ به تقلید از چوب میباشد.بعضی از ساختمانهای بزرگتردارای طاقچه ها یی در پشت و طرفین بوده که برای تشریفات استفاده میشده است. در بالاترین نقطه مجموعه ، یک کلیسای مسیحی قرار گرفته که در قرن 9 و 10 از سنگ و چوب ساخته شده است. حفاریهای باستانی ، مصنوعات بشری متعددی را از دوره های متفاوت کشف کرده اند که شامل جواهرات طلا، نقره ، برنز و نمونه های سرامیکی میباشد.
چندین قسمت از بخشهای آسیب پذیر این مجموعه در سال 1920 بوسیله زلزله تخریب شده است. این مجموعه از سال 2007 در لیست آزمایشی میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.

بالا